Aminoácidonan esensial: Esakinan ta aminoácidonan ku e kurpa humano (òf otro vertebradonan) no por sintetisá outónomo òf ku nan tasa di síntesis ta leu di kumpli ku e nesesidatnan di e kurpa i mester wòrdu suministrá dor di kuminda eksterno. E nesesidat di aminoácidonan esensial pa adultonan ta alrededor di 20% pa 37% di e nesesidat di proteina. Tin 8 tipo, i nan funshonnan ta lo siguiente:
Lisina: Ta promové desaroyo di selebro, ta un komponente di e higra i e galblaas, ta promové metabolismo di vèt, ta regulá e glándula pineal, glándula mamario, korpus luteum i ovario, i ta prevení degenerashon di cel;
Triptofano: Ta promové e produkshon di djus gástriko i djus pankreátiko;
Fenilalanina: Ta partisipá den eliminá e pèrdida di funshon di nir i blaas;
Metionina: Ta partisipá den e komposishon di hemoglobina, tehido i suero, i tin e funshon di promové e barica, pánkreas i linfa;
Treonina: Tin e funshon di kombertí sierto amino asido pa logra balansa;
Isoleucine: Ta partisipá den e regulashon i metabolismo di e timo, barica i glándula pituitario;
Leucina: Ta balansá isoleucina;
Valina: Ta aktua riba e korpus luteo, glándula mamario i ovario. Aminoácidonan semi-esensial i kondishonalmente esensial: Aminoácidonan ku e kurpa humano por sintetisá pero ku normalmente no por kumpli ku nesesidatnan normal ta wòrdu yamá aminoácidonan semi-esensial òf kondishonalmente esensial. Esakinan ta prinsipalmente arginina i histidina, ku ta amino asidonan esensial durante kresementu di infansia. E nesesidat di e kurpa humano pa amino asidonan esensial ta baha ku edat, ku un bahada signifikante den adultonan kompará ku beibi. Nan funshonnan ta lo siguiente:
Arginina: Arginina i preparashonnan di komponente di asido desoxikoliko (minoxalina) ta remedinan efektivo pa trata sífilis, ictericia viral, etc.
Histidina: Por wòrdu usá komo un reaktivo biokímiko i agente farmaséutiko, i tambe usá den tratamentu di malesanan di kurason, anemia, artrítis reumatoide, etc.
Aminoácidonan no--esensial: Esakinan ta aminoácidonan ku hende (òf otro vertebradonan) por sintetisá for di prekursornan simpel i no mester optené for di kuminda. Ehèmpelnan ta inkluí glisina i alanina.

